Cây chó đẻ có tác dụng gì, sử dụng như thế nào cho đúng

Cây Chó Đẻ vốn là loài thân thảo mọc dại nhiều ở ven đường, ruộng nương hay trong vườn nhà. Những thông tin đồn thổi về thần dược chữa bệnh gan thận là đúng hay sai? Dược liệu Chó Đẻ có tác dụng như thế nào với sức khỏe người dùng? Bài viết dưới đây Phòng Khám Đông Y Chân Nguyên sẽ gửi tới bạn lời giải đáp tường tận nhất về dược liệu!

Chó Đẻ là cây gì

Cây Chó Đẻ là gì?
Cây Chó Đẻ là gì?

Cây Chó Đẻ còn được gọi với nhiều cái tên dân dã như: Trân Châu Thảo, Diệp Hạ Châu,…hay có cái tên khoa học là Phyllanthus urinaria L, thuộc họ Phyllanthaceae. Nguồn gốc cái tên Chó Đẻ dó chính người dân Việt đặt cho bởi thói quen chó mẹ tìm loại cây này để ăn sau khi sinh con. Theo nghiên cứu, loài vật thông minh tìm đến dược liệu này như một liệu pháp làm lành vết thương sau sinh hiệu quả. Ngoài ra, tên gọi Diệp Hạ Châu được lấy bởi mỗi nhánh lá lại mọc ra những quả nhỏ màu xanh như viên minh châu.

Đặc điểm sinh trưởng của cây Chó Đẻ

Thảo dược Chó Đẻ sống lâu năm, sinh trưởng với chiều cao khoảng 30-60cm. Thân cây nhẵn, không gai, mọc thẳng và thường màu xanh hoặc đỏ. Lá cây Chó Đẻ mọc so le nhau thành hai dãy đối xứng. Dáng lá nhỏ, hình bầu dục với mặt trên xanh đậm, mặt dưới xám. Hoa Chó Đẻ mọc ngay sát kẽ lá và thường ra hoa vào tầm tháng 4 đến tháng 6. Quả có hình cầu mọc rủ xuống phía dưới mặt lá. Bởi thế mà nhiều vùng gọi Chó Đẻ là Diệp Hạ Châu ý nói loại quả giống như viên minh châu. Quả Chó Đẻ thường có từ tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Thành phần dược chất

Các nhà khoa học đã tìm thấy nhiều dược chất tốt trong cây chó đẻ như: flavonoid, phenol, tanin, niranthin, phylteralin, tritequen, lignam, alcaloid phyllanthin, hypophyllanthin cùng nhiều acid hữu cơ, và một số acid như:  acid ellagic, acid phenolic, acid gallic.

Có bao nhiêu loại cây chó đẻ phổ biến

Theo thống kê, có 40 loài cây Chó Đẻ tự nhiên được tìm thấy. Tại lãnh địa Việt Nam, chúng ta có 3 loại thảo dược Chó Đẻ phổ biến: Chó Đẻ đắng, Chó Đẻ thân đỏ, Chó Đẻ thân xanh đậm. Riêng loại cây Chó Đẻ thứ 3 không được dùng làm thảo dược. Bạn có thể bỏ túi mẹo phân biệt để tránh nhầm lẫn:

Chó Đẻ đắng

Thảo dược Chó Đẻ đắng
Thảo dược Chó Đẻ đắng

Thân thảo dược màu xanh tươi, cành ngắn. Cây mọc thẳng và ít phân nhánh. Phiến lá Chó Đẻ đắng màu xanh nhạt và mỏng manh, khi nếm có vị đắng. Đây là loại Chó Đẻ có dược tính mạnh nhất trong phân loại cây Chó Đẻ và được dùng nhiều nhất.

Chó Đẻ thân đỏ

Thảo dược Chó Đẻ thân đỏ
Thảo dược Chó Đẻ thân đỏ

Cây Chó Đẻ thân đỏ còn được gọi là Chó Đẻ ngọt. Phần thân thẳng có màu ngả đỏ, càng về phần gốc già màu đỏ càng đậm. Cây phân nhiều nhánh với phiến lá xanh tươi và dày hơn Chó Đẻ trắng. Khi nếm thử, thảo dược có vị ngọt. Vì có ít dược tính nên Chó Đẻ thân đỏ không được nhân giống đại trà.

Chó Đẻ thân xanh đậm

Cây Chó Đẻ xanh đậm
Cây Chó Đẻ xanh đậm

Đúng như tên gọi, Chó Đẻ thân màu xanh đậm, lá phát triển rời rạc thay vì so le như Chó Đẻ đắng. Thêm nữa, phiến lá Chó Đẻ thân xanh đậm thường nhọn và hẹp hơn. Loại cây Chó Đẻ này không được dùng làm thuốc vì không có dược tính chữa bệnh.

Tuy nhiên, thảo dược Chó Đẻ có thể chuyển màu xanh do không đủ sắc tố để tạo màu đặc trưng. Do đó, người thu hái dược liệu ngoài tự nhiên sẽ dễ bị nhầm lẫn giữa các loại.

Cây Chó Đẻ phân bố chủ yếu ở đâu

Thảo dược Chó Đẻ là loài cây mọc dại và phát triển tốt ở điều kiện nhiệt đới. Các vùng đất trũng, ngập nước, đất pha cát giúp Chó Đẻ sinh trưởng mạnh. Trên thế giới, Chó Đẻ xuất hiện ở nhiều nước châu Á như Thái Lan, Lào, Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia… Tại Việt Nam, thảo dược được sử dụng để điều chế thuốc và được tìm thấy ở các tỉnh miền Tây như Sóc Trăng, Bến Tre, Sóc Trăng, Bạc Liêu…

Thu hái cây chó đẻ

Dược liệu Chó Đẻ phơi khô
Dược liệu Chó Đẻ phơi khô

Dược liệu Chó Đẻ có thể thu hái quanh năm. Bộ phận dùng làm thuốc thường là toàn bộ cây và chỉ bỏ phần rễ. Sau khi được thu hái, thảo dược được rửa sạch, để ráo trước khi đem cắt ngắn. Chó Đẻ có thể dùng tươi hoặc khô để làm thuốc đều được. Lưu ý khi phơi khô, dược liệu cần được bảo quản bằng túi nilon hoặc lọ thủy tinh để không bị ẩm mốc, nấm hoặc côn trùng xâm hại.

Dược tính của cây chó đẻ

Các nghiên cứu của Đông y và Tây y đều đã chứng minh Chó Đẻ là loài cây có nhiều dược tính hữu ích cho sức khỏe người dùng. Theo Đông y, cây Chó Đẻ có tính mát, vị hơi đắng. Khi đi vào cơ thể, thảo dược kích thích kinh can, đẩy mạnh tiêu hóa và lợi tiểu. Các bài thuốc về gan thận, mật, mụn nhọt, tiểu đường… bằng cây Chó Đẻ vẫn được lưu truyền cho tới hôm nay.

Các nghiên cứu Tây y hiện đại gần đây đã phát hiện ra rằng chất đắng mang tên Phyllathin cùng các xanthones chống oxy hóa rất giàu có trong Chó Đẻ. Các hoạt chất này mang đến tác dụng ức chế oxy hóa tế bào tại gan. Nhờ vậy mà sức khỏe, chức năng gan được tăng cường.

Công dụng của Chó Đẻ với các bệnh lý gan, thận

Chó Đẻ được mệnh danh là thần dược của gan, thận với nhiều công dụng chữa bệnh. Đặc biệt là các vấn đề về gan như viêm gan B, xơ gan, dược tính của cây dại Chó Đẻ rất hữu hiệu cho người bệnh.

Chó Đẻ chữa trị viêm gan B

Dược liệu cứu tinh của gan
Dược liệu cứu tinh của gan

Những công trình nghiên cứu đến từ Ấn Độ, Nhật Bản đã phát hiện ra điều bất ngờ từ dược liệu Chó Đẻ. Cụ thể, hoạt chất phyllanthin, triacontanal có trong loài cây này trị viêm gan, đào thải mỡ có trong gan hữu hiệu. Theo đó, chỉ cần dùng 900mg mỗi ngày, cơ thể sẽ tiêu diệt được tới 50% virus gây viêm gan B chỉ sau 1 tháng duy trì.

Năm 1988, 1 báo cáo khoa học công bố bởi tạp chí Lancet đã đăng bài về thí nghiệm điều trị viêm gan B cho 37 bệnh nhân bằng thảo dược Chó Đẻ. Kết quả thu được hết sức khả quan khi 22/37 người bệnh xét nghiệm âm tính với virus chỉ sau 1 tháng kiên trì điều trị.

Chưa dừng lại ở đó, thành phần chất chống oxy hóa cao ở dược liệu Chó Đẻ gia tăng lượng glutathione có tại tế bào gan. Nhờ vậy mà men gan được kiểm soát và ngăn ngừa viêm gan.

Chó Đẻ chữa bệnh xơ gan cổ trướng

Ngay cả bệnh xơ gan cổ trướng, Cây chó đẻ cũng giúp người bệnh đẩy lùi được biểu hiện bệnh lý. Người bệnh chỉ cần dùng 100g lá Chó Đẻ đắng phơi khô đem sắc nước uống mỗi ngày 3 lần. Đồng thời, người bệnh kiêng ăn mặn, tăng khẩu phần đạm từ thịt, cá, đậu, trứng… Chỉ sau 40 ngày áp dụng, người bệnh sẽ nhận thấy cơn đau dày vò do xơ gan đã thuyên giảm.

Cây Chó Đẻ chữa sỏi thận

Thảo dược làm giảm kích thước sỏi thận
Thảo dược làm giảm kích thước sỏi thận

Nghiên cứu về công dụng trị sỏi thận của thảo dược Chó Đẻ đã được trường Đại học Y Paulists tại Brazil công bố. Theo đó, người bệnh dùng dược liệu khô hãm trà uống đều đặn trong vòng 1 – 3 tháng sẽ làm giảm kích thước viên sỏi và cơn đau do sỏi thận. Dược tính của thảo dược có tác dụng ngăn ngừa hình thành các tinh thể canxi tạo sỏi.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ thảo dược chó đẻ

Ngoài công dụng tuyệt vời cho sức khỏe gan thận thì cây dại Chó Đẻ cũng là thảo dược chữa được nhiều bệnh. Chó Đẻ trở thành cứu tinh của người bệnh tiểu đường, nhiễm trùng, sốt rét…

Bài thuốc thảo dược chó đẻ chữa tiểu đường

Chất Phyllanthus niruri giàu có trong dược liệu Chó Đẻ răng cưa làm giảm đường huyết của người bệnh tiểu đường chỉ sau 7-10 ngày dùng. Người bệnh dùng dược liệu khô hãm trà để uống thay nước lọc hàng ngày sẽ sớm có được hiệu quả.

Chó Đẻ – Thuốc giảm đau, tiêu viêm từ thiên nhiên

Chó mẹ sau khi đẻ con thường tìm đến cây dại Chó Đẻ để ăn với mục đích làm lành vết thương. Chính điều này đã truyền cảm ứng cho hàng loạt nghiên cứu hiện đại về khả năng giảm đau, tiêm viêm của loài cây dại. Kết quả vô cùng khả quan khi chiết xuất dược liệu có công dụng giảm đau mạnh gấp 4 lần morphin. Bởi vậy, khi bị vết thương ngoài da, bạn chỉ cần giã nát thảo dược và đắp lên sẽ nhanh chóng giảm đau, lành da.

Bài thuốc chữa sốt rét từ thảo dược chó đẻ mọc dại

Bỏ túi bài thuốc chữa sốt rét từ cây chó đẻ
Bỏ túi bài thuốc chữa sốt rét từ cây chó đẻ

Chó Đẻ kết hợp với các dược liệu Hà Thủ Ô, Dây Gắm, Dây Cóc, lá Mãng Cầu Xiêm để hạ nhiệt cho người bệnh sốt rét. Chỉ cần dùng các vị thuốc sắc uống là người bệnh sẽ cảm nhận hiệu quả chỉ sau 2 giờ.

Những đối tượng không nên chữa bệnh bằng cây chó đẻ

Dù có nhiều công dụng và đánh giá là khá an toàn nhưng không phải ai cũng nên dùng thảo dược Chó Đẻ chữa bệnh. Nếu bạn thuộc 1 trong những đối tượng dưới đây thì nên dùng bài thuốc khác thay thế:

  • Người lạnh bụng, đại tiện lỏng không nên dùng vì thảo dược Chó Đẻ có tính hàn sẽ càng làm biểu hiện bệnh nặng hơn.
  • Người không mắc bệnh gan, thận không nên dùng thảo dược thường xuyên sẽ gây áp lực lên các cơ quan này phải hoạt động đào thải nhiều hơn.
  • Phụ nữ có bầu không dùng cây dại Chó Đẻ chữa bệnh vì nguy cơ sảy thai cao.
  • Mẹ cho con bú không nên dùng vì tính mát của thảo dược dễ khiến bé bị đi ngoài.
  • Tuyệt đối không để trẻ em sử dụng loại dược liệu này vì với cơ thể của trẻ nhỏ không hấp thụ được hết các dưỡng chất có trong cây, đồng thời cũng không thể chống lại được những độc tính của loại cây này.
  • Bài thuốc chỉ nên áp dụng với một số đối tượng, không nên sử dụng bừa bãi và cần hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng

Giá bán thảo dược chó đẻ là bao nhiêu

Giá bán cây Chó Đẻ làm thuốc là bao nhiêu?
Giá bán cây Chó Đẻ làm thuốc là bao nhiêu?

Hiện nay, dược liệu Chó Đẻ được phơi, sấy khô và bày bán rất nhiều trên thị trường. Mức giá dược liệu chỉ dao động từ 150.000 VNĐ đến 200.000 VNĐ mỗi kg khô. Bạn có thể mua dược liệu ở dạng trà túi lọc để tiện sử dụng. Mỗi hộp trà thường có giá từ 40.000 đến 50.000 VNĐ.

Dù có giá tương đối rẻ nhưng người bệnh rất cần lưu ý tới địa chỉ cung cấp dược liệu. Nếu bạn mua phải sản phẩm kém chất lượng không những không điều trị hiệu quả mà bệnh còn nặng thêm. Vậy nên bạn hãy đến các nhà thuốc cổ truyền đã đăng ký và được cấp phép để mua dược liệu chất lượng.

Hy vọng những thông tin quan trọng về cây Chó Đẻ sẽ rất hữu ích với bạn đọc. Trước khi sử dụng bất cứ dược liệu nào thì bạn rất cần sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa để đạt hiệu quả chữa bệnh tốt và an toàn nhất!

Bài viết liên quan:

Cây cà gai leo có công dụng gì? Sử dụng như nào cho đúng

Cây xạ đen và những tác dụng tuyệt vời đối với sức khỏe

Kim tiền thào và 6 công dụng tuyệt vời đối với sức khỏe

Theo dõi chúng tôi tại Google News
La hán quả là một loại thảo dược quý được sử dụng để chữa nhiều bệnh lý khác nhau.
Cây tầm bốp có thể thu hoạch quanh năm
Hà thủ ô được bảo quản bằng cách cắt lát nhỏ và phơi khô
Chúng chứa rất nhiều thành phần quý hiếm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *